Tròn
10 tuổi, Google tiếp tục là nhà vô địch trong lĩnh vực tìm kiếm trực
tuyến bằng cách tiếp tục cải thiện công nghệ để lập chỉ mục tốt hơn các
trang web, phân tích truy vấn tìm kiếm và đưa ra các kết quả phù hợp.
Phần
lớn doanh nghiệp sẽ hài lòng với việc thống trị thị trường quảng cáo
thông qua công cụ tìm kiếm có tiềm năng sinh lợi cao và phức tạp về mặt
công nghệ, nhưng Google thì không.
Họ đang nỗ lực mở rộng sự thống trị của mình sang những lĩnh vực khác, trong đó đáng chú ý là phần mềm cho doanh nghiệp.
Phần mềm cho doanh nghiệp
Google
có một bộ phận riêng, gọi là Enterprise, chuyên cung cấp các sản phẩm
cho doanh nghiệp như thiết bị tìm kiếm Search Appliance, bộ ứng dụng
cộng tác và giao tiếp Google Apps.
Dù có tham vọng không nhỏ
trong lĩnh vực này, Google vẫn bị xem là “kẻ yếu thế” và phải cạnh
tranh với những đối thủ sừng sỏ như Cisco, Microsoft và IBM.
Đây
không phải là một nhiệm vụ dễ dàng, mà đòi hỏi một sự quyết tâm lâu
dài, đầu tư lớn và phải đối mặt với không ít rủi ro. Thời gian sẽ trả
lời liệu Google có khôn ngoan hay không khi đầu tư nhiều vào việc cung
cấp phần mềm cho các hoạt động của doanh nghiệp, như tìm kiếm, ứng dụng
văn phòng, cộng tác, lập bản đồ, giao tiếp…
Khoảng 98% doanh
thu hằng năm của Google (năm nay được dự báo lần đầu tiên sẽ vượt qua
cột mốc 20 tỷ USD) ước tính được thu từ lĩnh vực quảng cáo thông qua
tìm kiếm tiêu dùng, khiến Enterprise vẫn còn là một bộ phận nhỏ bé, ít
nhất là về mặt doanh thu. Dù vậy, Google khẳng định sẽ tiếp tục duy trì
và phát triển Enterprise, đồng thời phục vụ những khách hàng doanh
nghiệp, bao gồm các giám đốc công nghệ thông tin và kinh doanh.
Sản
phẩm nổi bật nhất của Enterprise chính là Google Apps. Các phiên bản
miễn phí của chương trình thu hút nhiều cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và
vừa và các học viện giáo dục. Theo Google, hơn nửa triệu tổ chức đã
đăng ký sử dụng Google Apps, với tổng số người sử dụng đầu cuối là 10
triệu người.
Trong số này, hàng trăm
ngàn người đang sử dụng phiên bản thu phí Premier (50 USD/người/năm).
Google cũng nói rõ rằng họ cũng nhằm vào những công ty lớn. Gần đây,
Google đã giới thiệu bản nâng cấp thiết bị tìm kiếm Search Appliance,
trong đó cải thiện những tính năng quản lý công nghệ thông tin của sản
phẩm và có thể lập chỉ mục tài liệu lớn gấp ba lần phiên bản cũ.
Nếu
so với các đối thủ như Cisco, Microsoft, IBM và Salesforce.com, Google
có một số bất lợi như không có nhiều khách hàng là doanh nghiệp lớn,
không có nhiều kinh nghiệm trong việc “lôi cuốn” các giám đốc công nghệ
thông tin và đáp ứng nhu cầu của họ.
Vì thế, vào thời điểm kỷ
niệm 10 năm ngày thành lập với sự thống trị không bàn cãi trong thị
trường quảng cáo thông qua công cụ tìm kiếm, Google cũng đối mặt với
một thách thức lớn và những câu hỏi chưa có lời giải trong lĩnh vực
phần mềm doanh nghiệp.
“Kẻ thù” lớn nhất của Google là… Google?
Tuy nhiên, các nhà quan sát cảnh báo rằng “kẻ thù” lớn nhất của Google có thể chính là bản thân công ty này.
Thay
vì chỉ tập trung vào thị trường tìm kiếm, nơi tạo ra nhiều doanh thu
nhất cho Google thông qua quảng cáo, họ lại đang tham gia vào nhiều thị
trường khác nhau.
Vì thế, Google phải dành nhiều nỗ lực và tài
nguyên để duy trì một loạt dịch vụ không liên quan đến tìm kiếm vốn có
thể khiến công ty bị sao lãng và gây ảnh hưởng đến lĩnh vực hoạt động
chính của mình. Mặt khác, dù Google vẫn thống trị thị trường tìm kiếm,
không ít đối thủ vẫn đang tìm cách lật đổ họ bằng cách tạo ra những
công cụ tốt hơn.
Danh sách những dịch vụ “không tìm kiếm” của
Google đang ngày một dài ra, và công ty này thường tỏ dấu hiệu phải vật
lộn với việc duy trì và phát triển chúng một cách thích hợp.
Chẳng
hạn như trong năm nay, công ty MessageLabs cho biết những kẻ gửi thư
rác đã lợi dụng dịch vụ xử lý văn bản Docs và quản lý hình ảnh Picasa
Web Album của Google cho âm mưu lừa gạt người sử dụng truy cập trang
web độc hại và gửi thư rác. Matt Sergeant, chuyên gia chống thư rác tại
MessageLabs, nói: “Google đã tỏ ra rất chậm trong việc phản ứng với kiểu lạm dụng như thế sau khi được báo động”.
Ngoài
việc đối phó với thư rác, Google mỗi ngày nhận hàng ngàn lời phàn nàn,
chất vấn và yêu cầu khác nhau từ những người sử dụng một loạt sản phẩm
và dịch vụ trực tuyến khác nhau, như Gmail (e-mail), Gtalk (chat),
Orkut (mạng xã hội), Knol (từ điển bách khoa trực tuyến), Checkout (hệ
thống thanh toán trực tuyến), Lively (thế giới ảo) và gần đây nhất là
Google Chrome (trình duyệt web)…
Các chuyên gia tỏ ra ngạc
nhiên trước sự mở rộng phạm vi hoạt động của Google, dù số lượng nhân
viên của công ty hiện lên đến gần 20.000 người.
Nhà phân tích Rob Enderie của hãng Enderie Group nhận định: “Google
đang bị phân tâm nhiều bởi số lượng dịch vụ mà họ tìm cách cung cấp đến
nỗi không còn tập trung vào việc bảo đảm chất lượng của bất kỳ dịch vụ
nào trong số này. Kết quả là họ đang xây dựng một nền tảng cho… thất
bại. Đây là một sai lầm phổ biến : tìm cách làm quá nhiều việc cùng một
lúc và lãng quên lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của mình”.
Tóm
tắt quá trình 10 năm phát triển của Google, nhà phân tích công nghiệp
Greg Sterling của Sterling Market Intelligence nhận định: “Mọi thứ
Google làm không phải lúc nào cũng tốt cả. Họ không phải là không có
sai lầm. Một số sản phẩm thành công, nhưng một số khác thì thất bại.
Công ty đang làm nhiều thứ để phát triển nhưng nhất định đây không phải
là một Google của hai năm trước. Google đang trở thành một thực thể lớn
nhưng cũng quan liêu hơn”.
Vì thế, vẫn còn phải chờ xem
liệu Google có còn thống trị lĩnh vực tìm kiếm trực tuyến trong lúc vẫn
duy trì được những dự án phụ của họ sau 10 năm nữa hay không.