Trong khi các công ty cung cấp dịch vụ ngân hàng, viễn thông, bảo hiểm… đang nỗ lực đưa ra các dịch vụ thanh toán qua mạng nhằm tạo ra nhiều tiện ích cho khách hàng của mình thì các công ty làm dịch vụ kết nối giữa họ và người sử dụng cũng ra đời nhằm đón đầu xu thế thanh toán không dùng tiền mặt.
Một ngày nào đó, người tiêu dùng chỉ cần mang bất cứ loại thẻ rút tiền tự động (ATM), thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ nào đó đến các điểm chấp nhận thanh toán thẻ (POS) của các nhà cung cấp dịch vụ trung gian là có thể thanh toán bất cứ hóa đơn dịch vụ nào mà không cần phải đến từng nơi để thanh toán trực tiếp. Thiết bị POS lúc đó cũng trở nên quen thuộc tại tất cả các nơi công cộng như cửa hàng điện thoại, Internet, siêu thị, nhà hàng, bưu điện, quầy thuốc, quầy báo, sân bay... thuận tiện và linh động cho người sử dụng.
Làm trung gian
Chuyện còn xa, nhưng đón đầu xu thế này, các nhà phân phối điện tử đã xuất hiện trên thị trường thanh toán như PayNet, VinaPay, VASC Payment, VietPay… Họ nhắm đến vai trò làm trung gian kết nối giữa các tổ chức cung cấp dịch vụ vốn cần phát triển mạng lưới thanh toán điện tử rộng khắp đến người sử dụng.
Nổi bật nhất là sự đột phá của mạng thanh toán PayNet mới ra đời hồi tháng Tư với mạng lưới cung cấp dịch vụ phân phối điện tử mã cước di động trả trước cho phép khách hàng thanh toán điện tử thuận tiện với các mạng di động như S-Fone, Viettel, VinaPhone, MobiFone, EVN Telecom… Đồng thời mạng này cũng cung cấp dịch vụ xử lý các hóa đơn thanh toán điện tử cho các ngân hàng như ABBank, Navibank, Techcombank, VPBank… Tham vọng của PayNet là tổ chức một mạng lưới dịch vụ thanh toán điện tử thuận lợi, rộng khắp và kết nối với hàng loạt các giao dịch từ phổ thông đến đặc thù mà hiện ở Việt Nam đang thiếu.
Theo ông Nguyễn Chiến Thắng, Tổng giám đốc PayNet, họ sẽ trở thành nhà phân phối, xử lý giao dịch thanh toán điện tử, phát hành và thanh toán chấp nhận thẻ và chuyển tiền nhanh theo hình thức đại lý hoặc thuê bên ngoài cho các ngân hàng và các công ty kinh doanh. Như vậy, vai trò trung gian của họ “đụng” đến hầu hết các lĩnh vực nếu họ kết nối thành công giữa ngân hàng với bất kỳ nhà cung cấp nào thông qua một mạng lưới đại lý rộng khắp. “Tốc độ phát triển mạnh mẽ của các dịch vụ điện thoại di động, trò chơi trực tuyến, truyền hình, Internet, bảo hiểm… và nhu cầu thanh toán các dịch vụ trực tuyến ngày càng gia tăng là cơ hội để chúng tôi triển khai phân phối điện tử,” ông Thắng cho biết.
Quỹ Đầu tư mạo hiểm IDG Ventures mới đây cũng đã rót vốn vào VinaPay (liên doanh giữa SmartPay của MK, Net-1, Nasdaq và IDG Ventures) để cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử trong các lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, hàng không và bán lẻ. Mặc dù chưa cung cấp nhiều dịch vụ nhưng họ công bố nhắm đến thị trường thẻ trả trước đang phát triển nhanh tại Việt Nam. Theo họ, những mô hình phân phối thẻ hiện nay còn thiếu hiệu quả, phần lớn thực hiện thông qua hình thức thẻ cào, là mô hình có chi phí sản xuất và phân phối cao, thất thoát thẻ lớn và có khó khăn trong quản lý hàng tồn kho, khả năng tiếp thị hạn chế. Các sản phẩm như nạp tiền điện tử cho điện thoại di động trả trước, thanh toán di động cho các dịch vụ taxi, vé máy bay, xổ số… và phân phối các sản phẩm nội dung số thông qua nhiều kênh khác nhau sẽ giải quyết được nhu cầu của các khách hàng trẻ tuổi, năng động, ưa thích sử dụng công nghệ vốn đòi hỏi các dịch vụ đảm bảo tính thuận tiện, gia tăng giá trị và tiết kiệm thời gian.
Ở góc hẹp hơn, Công ty Phát triển phần mềm VASC cũng đã xây dựng hệ thống thanh toán trực tuyến VASC Payment thông qua cổng http://paygate.com.vn hỗ trợ các thanh toán hóa đơn qua mạng. VASC hoạt động trên cơ sở như một hệ thống trung chuyển lệnh thanh toán cho một hóa đơn cụ thể khi khách hàng sử dụng dịch vụ hay mua hàng từ một nhà cung cấp thông qua hệ thống thương mại điện tử.
Kết nối còn chờ kết nối
Vai trò của các mạng thanh toán như PayNet chính là kết nối các dịch vụ kết nối giữa các nhà cung cấp với nhau, góp phần thúc đẩy thanh toán điện tử không dùng tiền mặt qua hệ thống ngân hàng thương mại. Hiện nay, để khách hàng có thể thanh toán các dịch vụ, mỗi ngân hàng đều phải kết nối hệ thống của mình đến từng nhà cung cấp dịch vụ, công ty bán hàng hoặc ngược lại các công ty bán hàng phải vươn đến hợp tác với từng ngân hàng. Điều này phát sinh gánh nặng về chi phí triển khai, tích hợp, vận hành hệ thống và mất nhiều thời gian cho việc kết nối giữa các bên nhưng hiệu quả thấp và đơn lẻ về dịch vụ... Với một kết nối duy nhất vào mạng thanh toán trung gian, các bên có thể giảm bớt chi phí và thời gian so với việc triển khai từng vụ kết nối riêng lẻ. Như vậy, tạo ra được một trung tâm để các nhà cung cấp hàng hóa dịch vụ và ngân hàng hướng tới sẽ đem lại sự tiện lợi cho tất cả các bên và khách hàng. Điều này cũng sẽ thuận lợi hơn trong việc thu hút ngày càng nhiều người vào môi trường thanh toán hiện đại.
Theo các chuyên gia, đối với các nước có tỷ lệ kết nối mạng cao và phương thức thanh toán hiện đại thì việc đưa tính năng thẻ tín dụng vào điện thoại di động, hai phương tiện tiêu dùng phổ thông, là một quá trình tự nhiên. Trong khi tại các thị trường mới phát triển như Việt Nam thì công nghệ di động mới sẽ lại đem đến cơ hội đi tắt đón đầu. Trên cơ sở đó, các mô hình thanh toán điện tử sẽ cùng tồn tại, có phạm vi hoạt động tương đối riêng biệt nhưng không loại trừ nhau, trong tương lai bên này sẽ tiến vào lĩnh vực hoạt động của bên kia và ngược lại.
Hiện tại, từng ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ có những thỏa thuận hợp tác trong kết nối để cung cấp dịch vụ cho khách hàng của mình thông qua thẻ liên kết (co-branded) như Vietcombank-MTV hoặc S-Fone, ACB-Citimart, Techcombank-Pacific Airlines, Đông Á-Goldmart, Sacombank-Eden… Theo ông Thắng, việc kết nối về kỹ thuật không khó nhưng quan trọng là quan hệ tổ chức giữa các nhà cung cấp. Một khi hệ thống kết nối trung gian mạnh, có độ phủ rộng và liên kết dễ dàng với tất cả các nhà cung cấp vào một hệ thống thanh toán duy nhất thì chắc chắn khách hàng sẽ cần đến vai trò của họ thay vì hiện nay mỗi nhà cung cấp có một hệ thống riêng. Các công ty, ngân hàng sẽ có điều kiện tập trung vào các chiến lược trọng điểm về phát triển sản phẩm và dịch vụ để tăng hiệu quả hoạt động trong khi có thể “thuê ngoài” dịch vụ về kết nối.
Tuy nhiên, ông Thắng nhận định, mạng thanh toán của PayNet dù được xem là sự đột phá trong thanh toán điện tử nhưng vẫn còn ở giai đoạn sơ khai và… bán thủ công. Nếu muốn thực sự lớn mạnh, họ vẫn phải chờ đợi nền tảng từ việc kết nối của các ngân hàng là yếu tố quan trọng nhất. Nhất là bản chất của mô hình thanh toán qua ATM hiện nay cũng vẫn mới là thanh toán bằng tiền mặt đồng thời các dịch vụ trực tuyến cũng chưa rộng khắp. Khi có một liên minh chặt chẽ của thị trường thẻ ngân hàng cũng như thị trường thanh toán điện tử phát triển mạnh họ mới có thể hưởng lợi được trên hạ tầng này. Theo ông Thắng, trong giai đoạn cạnh tranh hiện nay, chắc chắn các ngân hàng không thể chậm trễ trong việc trang bị hạ tầng công nghệ. Ngân hàng nào cũng cần một mạng cung cấp các dịch vụ thanh toán điện tử có khả năng kết nối với các nhà cung cấp dịch vụ và phát triển mạng lưới đại lý thanh toán rộng khắp để rút ngắn con đường kết nối của mình đến khách hàng thông qua các nhà kết nối. Vì thế, việc tung ra dịch vụ ở thời điểm hiện nay để trang bị sẵn hạ tầng và nhân lực để đón đầu các kết nối hiện đại đối với họ không còn quá xa.
Theo Thời báo vi tính Sài Gòn
3Cdotcom “Web design: Dịch vụ thiết kế web trọn gói có sẵn" 
www.3cdotcom.vn