Phần cứng

Điều bạn cần biết về bộ nguồn ( PSU ) - Phần 1
Điều bạn cần biết về bộ nguồn ( PSU ) - Phần 2

• Đầu nối nguồn phụ 6 chân Motherboard : Đầu nối này chỉ dùng với vào Motherboard , hầu hết với những Socket 423 và những Socket 478 đời đầu .

Hình 21 : Đầu nối nguồn 6 chân phụ

• Đầu nối 12 chân Motherboard : Đầu nối này trước kia được dùng với những Motherboard chuẩn AT . Nó dùng hai đầu nối 6 chân và vấn đề ở đây là việc cắm hai đầu nối này lên Motherboard cũ kĩ rất dễ bị nhầm lần . Để tránh nhầm lần bạn phải cắm những đầu nối này theo cách đặt những dây màu Đen cạnh nhau tại vị trí giữa , như hình 22

Hình 22 : Đầu nối nguồn AT

Những kiểu bộ nguồn

Có vài kiểu bộ nguồn cho máy tính khác nhau . Chúng không chỉ khác nhau về kích thước mà cũng còn khác nhau kiểu đầu kết nối . ATX12V 2x và EPS12V đang là chuẩn chung cho hầu hết những bộ nguồn PC hiện nay .

• AT : Chuẩn này được IBM PC AT giới thiệu trong năm 1984 và đã được sử dụng cho tới khi chuẩn ATX trở nên thông dụng vào giữa những thập kỉ 90. Bộ nguồn ngay cung cấp 04 điện áp : +5V , +12V , -5V và -12V , và đầu nối nguồn cho Motherboard dùng đầu nối 12 chân ( xem phần trước ) . Đầu nối nguồn dùng trong nguồn AT chỉ theo chuẩn hình thang thông thường , đầu nối nguồn cho ổ mềm và đầu nối cung cấp điện cho Motherboard.
• ATX : Trong năm 1996 , Intel giới thiệu hình thức Motherboard mới với tên gọi ATX để thay thế hình thức AT cũ . Do Motherboard ATX có kích thước hoàn toàn khác nên Case mới cũng được thay thế với tên gọi ATX . Với hình thức Motherboard mới Intel cũng đề xuất bộ nguồn kiểu mới với những tính năng mới như dùng đầu nối nguồn trên Motherboard là 20 chân và thêm hai điện áp mới +3.3V và +5VSB , hay còn gọi là “Standby Power “ . Đầu ra +5VSB thường cung cấp điện áp ra khi tắt máy tính bằng công tắc nguồn và cho phép máy tính tự bật lên mà không cần bấm công tắc On/Off . Bạn có thể tìm thấy những tính năng kĩ thuật đầy đủ của ATX tại đây .
• ATX12V 1.x : Với những CPU mới yêu cầu công suất cao hơn thì có thêm hai đầu nối phụ cho bộ nguồn ATX : Đầu nối 12V 04 chân ( đầu nối ATX12V ) và nguồn phụ 6 chân ( xem những trang trước ) .

ATX12V 1.3 có thêm những đầu nối nguồn SATA .

• ATX12V 2.x : Kiểu bộ nguồn này được giới thiệu khi phát hành Bus PCI Express và nâng cấp với những Motherboard sử dụng đầu nối nguồn 24 chân ( Hình 6 và 7 ) và giới thiệu thêm những đầu nối nguồn PCIe phụ ( Hình 13 và 14 ) . Chuẩn này hiện nay đang được sử dụng . Bạn có thể xem những tính năng kĩ thuật đầy đủ của ATX12V 2.x tại đây .
• EPS12V : Kiểu này được tạo được dùng cho những máy chủ rẻ tiền . Phiên bản hiện tại dùng cùng với đầucắm ATX12V 2.x và thêm đầu cắm nguồn CPU mới , được gọi là EPS12 ( Hình 10 ,11 , 12 ) . Bạn có thể tìm thấy những tính năng kĩ thuật đầy đủ tại đây .

Tản nhiệt

Bộ nguồn chiếm vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình làm mát PC . Chức năng của nó là chuyển những không khí nóng bên trong PC ra ngoài .

Luồng không khí bên trong PC làm việc như sau : Không khí lạnh vào qua những rãnh phía trước của Case . Không khí này được các thiết bị như CPU , Card màn hình , Chipset … làm cho nóng lên . Không khí nóng nhẹ hơn không khí lạnh và bốc lên cao . Do đó không khí nóng nằm phía trên của Case . Quạt làm mát của bộ nguồn làm việc như là Quạt thoát khí để đẩy khí nóng ra bên ngoài . Xem Hình 24 để biết công việc này như thế nào .

Những bộ nguồn cao cấp có 02 tới 03 quạt làm mát . Một số vỏ máy còn có chỗ để lắp thêm Quạt tản nhiệt phía sau .

Hình 24 : Luồng không khí bên trong PC

Những bộ nguồn PC truyền thống thường dùng Quạt 80mm phía sau như trong Hình 25 . Những năm trước nhiều nhà sản xuất bắt đầu dùng Quạt 120mm hoặc những Quạt lớn hơn gắn dưới đấy của bộ nguồn . Việc sử dụng Quạt có kích thước lớn hơn cung cấp luồng khí cao hơn và mức tiền ồn nhỏ hơn , bởi vì Quạt lớn hơn có thể quay với tốc độ nhỏ hơn để tạo ra cùng mức luồng khí như với Quạt nhỏ hơn mà có tốc độ quay lớn hơn .

Hình 25 : Bộ nguồn với Quạt 80mm phía sau

Hình 26 : Bộ nguồn với Quạt 120mm phía dưới

Một số nhà sản xuất lại dùng nhiều hơn một Quạt trong khi một số khác lại cung cấp điều khiển tốc độ Quạt khác nhau cho bộ nguồn hoặc theo dõi tốc độ Quạt qua những phần mềm kết hợp với Cable nối với đầu nối Quạt trên Motherboard . Những tính năng này không phải bộ nguồn nào cũng có .

Vấn đề của Quạt nguồn và Quạt phụ cắm thêm vào đó chính là tiền ồn mà chúng tạo ra . Đôi khi chính vì những tiến ồn này mà tạo cảm giác khó chịu cho người dùng . Để giảm bớt tiếng ồn hiện nay hầu hết bộ nguồn đều dùng mạch điều khiển tốc độ Quạt tuỳ theo nhiệt độ bên tỏng của bộ nguồn . Do vậy khi bộ nguồn mát thì Quạt quay với tốc độ chậm và sẽ tạo ra ít tiếng ồn .

Để cung cấp luồng khí làm mát tốt hơn thì một số nguồn cung cấp dùng Hệ thống Cable Module . Thay vì việc gắn những Cable đầu nối cố định thì việc sử dụng những đầu nối một cách linh hoạt . Do đó bạn có thể gỡ bỏ Cable chưa dùng đến khỏi bộ nguồn . Một số nhà sản xuất cũng bán những Cable phụ cho Hệ thống Cable Module để trợ giúp việc nâng cấp sau này . Thông thường bộ nguồn dùng Hệ thống Cable Module này thì những Cable nguồn cho Motherboard và ATX12V /EPS12V là cố định

Hình 27 : Hệ thống Cable Module

Nguồn: tuvantinhoc