Sau
2 năm nghiên cứu, phân tích các bộ gõ hiện có như VietKey, Unikey, Bách
khoa, VietSpell, bộ gõ của Trương Đình Tú (giải 3 Trí Tuệ Việt Nam) và
bộ font chữ Tây Nguyên Key, tác giả Trần Thanh
Bình đã xây dựng bộ gõ dành cho ngôn ngữ phổ thông và các đồng bào dân
tộc Tây Nguyên như Êđê, Jarai, Barnah, M’Nông, K’Ho, Sán chỉ v.v... và
đặt tên là “Bộ gõ dân tộc Việt (viết tắt là VnKey)”. Sản phẩm đã được
UBND tỉnh ĐăkLăk tặng bằng khen và HĐKH hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh
ĐăkLăk lần thứ nhất trao giải nhì.
VnKey
ra đời đã được đông đảo người dùng từ các cơ quan hữu quan đến học
sinh, sinh viên và nhất là cán bộ của 165 xã phường, hơn 2.800 buôn,
thôn tại tỉnh ĐăkLăk nhiệt tình sử dụng. Trong ngành giáo dục, tại
Trường Cao đẳng nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên, bộ gõ đã góp phần
phá đi rào cản về ngôn ngữ nhờ vào việc áp dụng bộ gõ để soạn giáo án
song ngữ phục vụ công tác giảng dạy. Phiên bản VnKey 2010 sẽ là một
bước ngoặc và là thách thức lớn cho tác giả khi phải tích hợp hệ thống
ký tự của đồng bào các dân tộc Thái, Chăm và một số ký tự phi Latin vào
bản mã. Ông Bình hy vọng bộ gõ sẽ là món quà của một người phố núi dâng
tặng đất nước quê hương.
Địa chỉ tải bộ gõ VnKey: http//:www.dakrucohotels.com/tailieu/vnk.rar và tải font chữ VnKey: http://www.dakrucohotels.com/tailieu/VnkfontUnicode.rar.
Những nhận xét đầu tiên
Ngay
từ giờ phút này, số đông người dùng chúng ta đã có thêm một lựa chọn
nữa về bộ gõ tiếng Việt. Tuy nhiên, có thể nói, về tính năng, bộ gõ
hiện tại còn hỗ trợ tương đối ít. Ví dụ, chỉ mới hỗ trợ gõ 3 bảng mã
tiếng Việt thông dụng là Unicode, TCVN3, VNI-Win, chưa hỗ trợ gõ tắt và
chưa thể chuyển đổi giữa các bảng mã tiếng Việt. Tuy nhiên, hỗ trợ 3
bảng mã tiếng Việt với những trường hợp thông thường là rất đủ vì để
soạn thảo đơn giản, người phía Bắc quen dùng TCVN3; người phía Nam quen
dùng VNI-Windows còn trên phạm vi cả nước thì mọi người đang cố gắng
chuyển hết sang sử dụng Unicode.
Về
dung lượng bộ gõ, sau khi giải nén, bộ gõ có 8 file dung lượng tổng
cộng 1,43MB (đúng lúc vừa vặn 1 ổ đĩa mềm giờ này hầu như không còn
được sử dụng bởi người dùng thông thường nhưng các chuyên gia vẫn
dùng). Trong khi đó, bộ gõ Unikey tương đối nổi tiếng chỉ có 3 file,
598 KB. Về tập tin thực thi, VnKb.exe của VnKey chiếm dụng 1.680 KB bộ
nhớ trong khi UniKeyNT.exe chỉ chiếm 980 KB. Tác giả bộ gõ VnKey còn
một thách thức nữa trên đường phổ cập sản phẩm: VnKey chưa hỗ trợ
Windows 7, cả với bản 32 bit lẫn bản 64 bit.
Sẽ hoàn thiện
Lúc
triển khai xây dựng bộ gõ, tác giả là giảng viên Khoa Tin tại Trường CĐ
Nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên còn hiện là Trưởng phòng CNTT của
Công ty Cao Su ĐăkLăk, TP.Buôn Ma Thuột (ĐT: 05003970888). Tác giả phát
triển bộ gõ một mình, không có tài trợ nào nhưng hiện nó đã được Sở
KHCN tỉnh ĐăkLăk hỗ trợ đăng ký quyền tác giả và sở hữu trí tuệ.
Trong
phiên bản 2010, tác giả muốn xây dựng từ điển Việt - Êđê, Jarai,
M’Nông, Barnah; xây dựng chức năng chuyển đổi phông chữ từ bộ phông Tây
Nguyên Key sang bộ phông VnKey; xây dựng chức năng bỏ dấu bằng phím tắt
và Macro tra từ thông dụng theo nguyên tắc hệ thống mở, cho phép người
dùng cập nhật như chức năng AutoText, AutoCorrect trong MS Word; xây
dựng thêm ký tự cho đồng bào dân tộc Chăm (nguyên thủy, chưa Latin hoá)
và đồng bào dân tộc Thái.
Tác giả cho biết, bàn phím dùng cho thị trường Việt Nam
là bàn phím Latin. Trong khi, cũng có một số bàn phím hỗ trợ ký tự
tượng hình dùng để viết chữ Trung Quốc nhưng các nhà sản xuất không sản
xuất bàn phím dành riêng cho các dân tộc Việt Nam
sử dụng cùng bộ chữ của họ. Do đó, để có được bộ gõ tích hợp đa ngôn
ngữ Việt thì cần phải cho tương ứng ký tự nguyên thủy của bộ chữ viết
tương ứng phi Latin với ký tự Latin trên bàn phím. Chính vì vậy bộ gõ
không phải tùy tiện làm là xong mà còn phụ thuộc vào tiến trình xây
dựng ngôn ngữ viết chuẩn cho các dân tộc đang sở hữu bộ chữ viết phi
Latin.
Để
giải thích, ông Bình cho biết: để gõ được chữ Thái Lan (chữ Thái) trên
bàn pím Latin thì cần phải quy ước ký tự A hoặc một tổ hợp ký tự AB
tương ứng với ký tự nào đó của chữ Thái Lan. Lúc đó sẽ hình thành ra
một quy luật gõ mới. Nhưng quy luật này phải được đồng bào dân tộc có
chữ viết đó tiếp nhận vì họ đã được học chữ viết bản địa của mình thông
qua hệ thống ký tự Latin). Ông cũng giải thích rằng, việc Latin hóa
ngôn ngữ các dân tộc không thuộc phạm trù nghiên cứu của bộ gõ vì dành
cho các nhà ngôn ngữ học và tiến trình phát triển hệ thống giáo dục
Việt Nam. Khi ngôn ngữ chuẩn hình thành đến đâu, tác giả sẽ tìm cách tích hợp vào bộ gõ đến đó.
“Với bộ gõVnKey, tôi sử dụng ngôn ngữ lập trình Delphi
7. Phiên bản mới sẽ sử dụng Code Gear 2009 giao diện và phần tối ưu bộ
nhớ sẽ tốt hơn nhiều. Trước mắt tôi đã tải lên bộ gõ và 1 số font
Unicode cho mọi người sử dụng. Tuy nhiên, vừa phải lập trình vừa phải
vẽ thêm font chữ nên tiến trình thực hiện hơi chậm. Nếu có được sự hỗ
trợ trong việc vẽ giúp font chữ cho bộ gõ thêm phú thì tôi rất cám ơn.
Đây là đứa con tinh thần và tác giả mong muốn mang đến cho người dùng
thêm một công cụ hữu ích nên rất mong sự hỗ trợ từ phía cộng đồng người
dùng”, ông Trần Thanh Bình chia sẻ.
Theo pcworld
"Kho thông tin đầy đủ nhất về dịch vụ WEB HOSTING - SERVER HOSTING" www.hosting.net.vn