2007 màu gì?
Trong bảng xếp hạng 10 sự kiện CNTT Truyền thông tiêu biểu của năm 2007 của Câu lạc bộ các nhà báo CNTT có hai sự kiện được rất nhiều người chú ý. Một là sự kiện Thủ tướng lần đầu tiên đối thoại trực tuyến với nhân dân và sự kiện thứ hai là sự cố đứt cáp quang biển. Hai sự kiện ở hai thế đối lập. Một là niềm tự hào, niềm hãnh diện của cả cộng đồng trước thế giới về những bước phát triển vượt bậc của internet VN. Một là nỗi đau, là vết đen, là sự xấu hổ với thế giới vì sự thiếu ý thức đến ngây ngô của một bộ phận cộng đồng... Hai nét chấm phá mạnh nhất cũng là hai đại diện tiêu biểu cho một năm internet khó phân định rạch ròi: sáng hay tối?
Lấy ví dụ với internet. 10 năm có mặt, Internet đã mang đến những biến đổi kỳ diệu cho mảnh đất hình chữ S. Internet đã thay đổi cả cách sống, cách suy nghĩ, cách giao tiếp, giải trí của phần lớn người Việt, thậm chí sản sinh ra cả một thế hệ được gọi là @. Từ biệt kết nối gián tiếp, liên tục tăng tốc truy cập, mở băng thông, đưa lượng người sử dụng internet vượt ngưỡng thế giới, internet đã làm được nhiều hơn cái tuổi 10 của mình... Nói như ông Nguyễn Thành Lưu, Phụ trách chương trình Cuộc sống số thì 10 năm qua, "internet đã khẳng định vai trò, những tác động tích cực trên tất cả mọi phương diện, lĩnh vực của đời sống, từ hoạt động của các tổ chức chính phủ, đến đời sống của mỗi cá nhân, theo một cách không thể phủ nhận.
Internet đã làm thay đổi cuộc sống. Đó là điều không thể phủ nhận. Nhưng sự bùng nổ ấy, tăng trưởng và phát triển ấy cũng đã và đang lộ ra những mặt trái đáng ngại. Mà năm 2007 là năm mà chúng ta nhìn thấy rõ nhất được nó... Giống như con dao hai lưỡi, khi mục đích sử dụng của internet bị một bộ phận cư dân mạng biến đổi với ý đồ xấu, nó đã để lại những hệ luỵ cực lớn...
Những um xùm xung quanh sự kiện các video cá nhân tế nhị bị tung lên mạng gây xôn xao dư luận của cả những người chưa từng biết internet, những blogger tăng hít bằng những thông tin "bẩn", "phản động", những vụ lừa đảo tài chính mà người chủ mưu sử dụng internet như một công cụ, tất cả đều đang cho thấy những mặt trái đáng ngại của internet. Những mặt trái bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân không khó nhận thấy.
Nói như bà Đoàn Ngọc Thu, Phó Chủ nhiệm CLB nhà báo CNTT thì thực chất, "những sự kiện như đứt cáp quang, blog đen, loạn tin nhắn là tổng hợp của rất nhiều vấn đề khác nhau", trong đó có quản lý và ý thức của người sử dụng.
Một ví dụ khác về công nghiệp CNTT.
Việt Nam trở thành 1 trong 5 quốc gia khai thác mạnh nhất truyền hình số di động; Nhiều thương hiệu máy tính lớn tính kế hoạch xây dựng cơ sở lắp ráp tại VN; Sản phẩm điện tử, vi tính và linh kiện tiếp tục góp phần tích cực vào tổng thu nhập quốc dân hay CN nội dung số tăng trưởng vượt bậc với sự bùng nổ của mạng xã hội ảo, của blog, của dịch vụ nội dung số và trực tuyến... Từng ấy sự kiện đủ cho thấy năm qua công nghiệp CNTTđã bước được những biến tiến dài thế nào.
Nhưng cũng chính trong sự tăng trưởng ấy vẫn bao hàm những bất cập... Mà bất cập đầu tiên chính là công nghiệp nội dung CNTT trong năm qua đã được triển khai một cách hơi bừa bãi hay nói nhẹ nhàng hơn là thiếu môi trường phát triển, dẫn tới không kiểm soát được và để xảy ra rất nhiều chuyện đáng tiếc.
Tương tự như vậy ở hầu hết các sự kiện nổi bật khác của làng CNTT trong năm qua. Từ những sự kiện của viễn thông như siết - mở thuê bao, chạy đua giảm cước di động hay công khai kết quả đo kiểm chất lượng mạng đến các sự kiện liên quan nhiều đến tài chính như các vụ lừa đảo tài chính hoặc kết nối Smartlink và Banknet... trong mỗi sự kiện, đều có thể nhìn ở cả hai khía cạnh. Trong tích cực nhìn thấy những mối nguy và trong tiêu cực nhìn thấy những điểm sáng. Bởi nói như ông Long, phóng viên báo Bưu điện thì "trong giai đoạn phát triển như hiện nay, cái mà gọi là nhập nhoạng tranh tối và sáng còn rất khó phân định".
2007 - Dư âm và cảnh báo...
Ngay khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đích thân đảm nhiệm vai trò Trưởng ban chỉ đạo quốc gia về CNTT, nhiều người đã nghĩ đến một sự tác động mạnh mẽ của sự kiện đến với sự phát triển của CNTT nước nhà. Và thực tế đã đúng như vậy.
Đình chỉ thi hành đề án 112, đề án được coi là quy mô với tham vọng nhiều nhất nhưng lại là đề án lãng phí và kém hiệu quả nhất; Chỉ đạo trực tiếp khắc phục sự cố cắt trộm cáp quang; Tham gia đối thoại trực tuyến với nhân dân cả nước và Đại diện chính phủ chứng kiến lễ ký kết thoả thuận mua bản quyền phần mềm của Microsoft ... trong hầu hết các sự kiện tiêu biểu của năm 2007, có thể nhận thấy rất rõ vai trò chỉ đạo rất nhanh và quyết liệt của Thủ tướng với sự phát triển của CNTT.
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn, 2007 cũng là năm mà chúng ta bộc lộ nhiều bất cập nhất trong quản lý phát triển CNTT cũng như vấn đề tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân.
Khi cáp quang biển đã bị đứt, khi hàng tấn cáp bị bắt giữ, các nhà quản lý mới nghĩ đến việc ra các thông tư quản lý, bảo vệ nó, mới nghĩ đến việc đẩy mạnh tuyên truyền cho ngư dân hiểu ý nghĩa của các tuyến cáp huyết mạch ấy...
Khi đề án 112 đã bộc lộ quá rõ những sai phạm, khi phần lớn phần mềm dùng chung "đắp chiếu" bị đưa ra ánh sáng, khi báo chí đã tấn công mạnh mẽ vào "lô cốt" 112, những nhà hoạch định chính sách mới lo lắng đến việc phát huy hiệu quả cho các đề án tin học hoá khác...
- Khi blog đã bị một bộ phận "vấy bẩn", khi các thông tin "đen" ồ ạt tràn lên mạng, khi các vấn đề của blog đã "đốt cháy" báo chí, nhà quản lý mới nghĩ đến việc siết chặt và quản lý...
- Nhìn lại nhiều sự kiện của các năm trước như game online, quản lý giờ internet... đến các sự kiện của năm nay, không quá khi nói rằng chúng ta đang gặp vấn đề bất cập về quản lý, hơn bao giờ hết...
Và sự bất cập này, được bà Đoàn Ngọc Thu, Phó Chủ nhiệm CLB nhà báo CNTT nhìn nhận một cách hết sức thẳng thắn: "Nghị định 55 trước đây của chúng ta về quản lý internet có nói là quản lý đến đâu, mở đến đó nhưng sau đó mình đổi lại là quản lý phải theo kịp phát triển. Nhưng thực ra quản lý đã theo kịp phát triển chưa? Chưa! Các nhà quản lý cũng chưa nhìn, tiên liệu được cái gì đang đến cho nên là để cái làn sóng mà nó đến rồi mình mới chữa. Đó là vấn đề của quản lý!".
Đương nhiên, không thể đổ lỗi tất cả cho quản lý khi mà ngoài vấn đề bất cập quản lý không theo kịp phát triển, chúng ta còn có những vấn đề khác về tuyên truyền nâng cao nhận thức hay vấn đề kinh tế. Tuy nhiên cũng phải thừa nhận thẳng thắn rằng, nếu quản lý nhìn thấy trước được tất cả các vấn đề đó, nhìn ra trước được sự phát triển tất yếu của các xu hướng đó, chắc chắn sẽ không có những vấn đề đáng tiếc như trong năm qua...
Tin liên quan:
Phần II: 2008 - Bùng nổ hay chỉ khởi sắc?
Theo VTV
"Các kiến thức đầy đủ nhất về khai thác, thiết kế, lập trình và quản trị Web" www.thegioiweb.vn