Có thể hình dung thị trường truyền hình hiện nay bao gồm những cái chợ rải rác, cát cứ. Sắp tới, khi vệ tinh Vinasat 1 được đưa vào khai thác, thì đó chính là một siêu thị rộng lớn, khang trang, nơi mọi nhà kinh doanh có điều kiện đều có thể thuê cho mình những gian hàng vừa ý. Vấn đề còn lại là sức cạnh tranh…
Phá thế “chân kiềng”?
Thế “chân kiềng” trên thị trường truyền hình trả tiền hiện nay thuộc về ba đài truyền hình lớn, đó là đài truyền hình cáp Việt Nam (VTVC), đài truyền hình kỹ thuật số VTC và đài truyền hình cáp TP.HCM (HTVC). Nếu như VTVC sử dụng công nghệ truyền hình vệ tinh DTH thì VTC phát triển hệ thống truyền hình số mặt đất rải khắp cả nước, trong khi HTVC chiếm lĩnh một thị trường rộng lớn là TP.HCM với hệ thống cáp truyền hình chằng chịt.
Tính chất “quá độ” của công nghệ phát sóng, truyền hình ở nước ta đã tạo cho ba “đại gia” truyền hình này những lợi thế và bất lợi riêng. Nếu VTVC và VTC có lợi thế là truyền hình kỹ thuật số (digital) nhưng lại bị hạn chế về số lượng kênh và chất lượng sóng (hay đứng hình, mất tín hiệu mỗi khi thời tiết xấu). HTVC nhiều kênh hơn nhưng do phát bằng tín hiệu tương tự (analog) nên chất lượng hình ảnh không cao.
Vinasat 1 có khả năng xoá bỏ tình trạng “cát cứ” này. Theo thông tin từ VNPT, đơn vị chủ quản vệ tinh Vinasat 1, các đài truyền hình trong nước đã ký thoả thuận ghi nhớ sử dụng vệ tinh bao gồm VTVC, VTC, HTVC, đài phát thanh – truyền hình Hà Nội, đài truyền hình Bình Dương.
Sẽ không loại trừ khả năng trong thời gian tới, hàng loạt đài truyền hình tỉnh, do “tức nhau tiếng gáy”, sẽ dùng kinh phí tỉnh để cũng “lên vệ tinh”. Đó là chưa kể đến các công ty viễn thông, truyền thông đang muốn làm truyền hình và một số tờ báo lớn cũng đã “lập đài”, đang ôm ấp kế hoạch lên vệ tinh…
Thời của “chảo”
Theo ông Đặng Tấn Mầu, một chuyên gia “lão làng” trong ngành truyền hình, hình ảnh một rừng “chảo” (anten parabol) chĩa lên trời như Thái Lan hiện nay sẽ là hình ảnh của các đô thị Việt Nam một thời gian sau khi Vinasat 1 được đưa vào khai thác. Thái Lan ngày trước cũng có hệ thống truyền hình cáp 70 kênh, nhưng kể từ khi có vệ tinh UBC của ông chủ Thaksin, truyền hình vệ tinh trở nên “độc tôn” do có ưu thế về vấn đề bản quyền truyền hình.
Trong xu thế chuyển động của thị trường hiện nay, HTVC đang ra sức quảng bá cho truyền hình cáp kỹ thuật số. HTV cũng đang hoàn thành một tháp anten cao ngất, nhiều khả năng sẽ phát triển thêm truyền hình số mặt đất. Trong khi đó, một số đài lớn đang cân nhắc sử dụng công nghệ phát truyền hình số vệ tinh DVBS 2 khi đã đưa chương trình phát lên vệ tinh, một công nghệ tương thích với các loại ti vi DH có độ phân giải cao. Chắc chắn là truyền hình thời Vinasat, khán giả sẽ được chọn xem những chương trình có hình ảnh chất lượng cao.
Vấn đề là một khi đã cùng kinh doanh với nhau trong cùng một “siêu thị”, các đài truyền hình khả năng ngồi lại với nhau để thống nhất với nhau cùng một loại đầu thu các chương trình, hay là khi chọn xem VTC thì một đầu thu, khi chọn xem VTVC lại thêm một đầu thu?
Cuộc chiến bản quyền
Ông Nguyễn Quốc Việt, giám đốc đài truyền hình cáp Việt Nam, nhận định: “Khi lên vệ tinh vấn đề bản quyền truyền hình sẽ khó hơn, giá cũng đắt hơn. Chỉ có những đơn vị nào có tiềm lực mới đáp ứng được”. Ông tự tin là với ưu thế là nhà đài có tầm “quốc gia”, VTVC sẽ có những ưu thế nhất định trong việc đàm phán mua bản quyền truyền hình so với các đài chỉ mang tính “cục bộ”, “địa phương”. Một “đối thủ xứng tầm” của VTVC trong thời gian tới có lẽ chính là VTC. Hai nhà đài này đã có những cuộc “tập trận” ra trò trong những lần tranh nhau mua bản quyền truyền hình Sea Games hay giải bóng đá ngoại hạng Anh, Champion League…
Sẽ khó khăn cho các đài địa phương trong vấn đề sử dụng các chương trình truyền hình có bản quyền. Không thể “chôm” và phát các chương trình truyền hình có bản quyền một cách thoải mái như hiện nay một khi các chương trình đã phát lên vệ tinh. Chính UBC đã “hạ” các đài truyền hình cáp địa phương bằng cách chụp hình và kiện ra toà việc vi phạm bản quyền của các đài này.
Một khi công nghệ phát sóng không còn là ưu thế cạnh tranh thì nội dung chương trình sẽ là yếu tố quyết định ưu thế cạnh tranh. Chính vì vậy mà ba nhà đài lớn kể trên đã âm thầm chuẩn bị cho mình khá nhiều kênh riêng. Ông Việt thừa nhận VTVC đã có kế hoạch triển khai trước các chương trình riêng, cùng các chương trình “Việt hoá” chương trình nước ngoài. Trong năm nay, VTVC sẽ tăng đến 60 kênh và sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới. “Công nghệ tốt cộng với nội dung hay sẽ quyết định sự hơn nhau trên thị trường truyền hình trong thời gian sắp đến”, ông Việt nói…
(theo SGTT)
"Các kiến thức đầy đủ nhất về khai thác, thiết kế, lập trình và quản trị Web" www.thegioiweb.vn